Taranczewski Wacław Józef (1903–1987), malarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Ur. 4 III w Czarnkowie, był synem Sylwestra, kupca, i Walerii z domu Mende. Miał siostrę Zofię (zm. 1940), po mężu Latka, zamordowaną przez okupantów niemieckich.
W r. 1905 T. z rodziną zamieszkał w Poznaniu. Od r. 1913 uczył się tam w Gimnazjum św. Marii Magdaleny; wstąpił do tajnego Tow. Tomasza Zana i do harcerstwa. Brał lekcje gry na skrzypcach i śpiewał w chórze katedralnym. Podczas powstania wielkopolskiego w l. 1918–19 należał do harcerskich nieuzbrojonych oddziałów służby pomocniczej. Po założeniu w r. 1919 w Poznaniu Państw. Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego (PSSZiPA) uczęszczał tam na kurs rysunku aktu. Już wówczas malował, m.in. autoportrety. W kwietniu 1921 zdał maturę i w maju t.r. podjął studia w PSSZiPA; po ukończeniu semestru letniego rektor Fryderyk Pautsch zaliczył mu cały rok studiów. T. jednak w lutym 1922 przerwał naukę i rozpoczął studia na ASP w Krakowie pod kierunkiem Władysława Jarockiego. Zainspirował się sztuką awangardową, zwłaszcza twórczością futurystów i na tym tle skonfliktował się z Jarockim; nie otrzymawszy zaliczenia pierwszego roku wrócił w r. 1923 do PSSZiPA. Wykonywał w tym czasie linoryty, m.in. Popiersie kobiety, Jeździec na koniu, Gród Przemysława i Kościół Świętego Kazimierza na Śródce; dwa pierwsze znalazły się w wydanej w r. 1925 zbiorowej tece graficznej „Poznań”. W r. 1926 ukazały się teki grafik T-ego Wioślarze i Poznań. T.r. ukończył T. pod kierunkiem Jana Jerzego Wronieckiego naukę na Wydz. Grafiki.
Po objęciu przez Pautscha stanowiska na krakowskiej ASP, T. w r. 1926 ponownie podjął tam studia malarskie pod jego kierunkiem. Jednak zainteresowany intelektualnym aspektem budowy obrazu, przeniósł się w r. 1927 do pracowni malarstwa ściennego Felicjana Szczęsnego Kowarskiego. Ulegał wtedy również wpływom twórczości Józefa Pankiewicza i Zbigniewa Pronaszki. Namalował utrzymany w brązowej tonacji Autoportret (Muz. Narod. w P.). Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie na tamtejszej ASP studiował od r. 1929, nadal pod kierunkiem Kowarskiego, który wtedy zainteresował go koloryzmem. W tym nurcie namalował T. w r. 1930 pierwszą wersję Martwej natury ze skrzypcami, a w r. 1931 m.in. Dynię na zielonym tle i Żółtą martwą naturę z owocami i kwiatami. Należał do zawiązanej w pracowni Kowarskiego w r. 1931 «Grupy Sześciu» (obok m.in. Juliusza Studnickiego). Wiosną t.r. wystawiał swoje obrazy w Warszawie w IPS i TZSP.
W czerwcu 1931 ukończył T. studia na warszawskiej ASP i wrócił do Poznania, gdzie urządził własną pracownię. Zaprzyjaźnił się z Tytusem Czyżewskim, Karolem Larischem i Tadeuszem Piotrem Potworowskim, u którego bywał w majątku Rudki, a także z Józefem Czapskim. Choć był przeciwny skupianiu się wyłącznie na zagadnieniach kolorystycznych i przekształceniu «Grupy Sześciu» w zrzeszenie «Pryzmat», nadal wystawiał z tym ugrupowaniem. W r. 1932 miał wspólnie z Larischem wystawę w TPSP w Poznaniu, do której zaprojektował plakat. W październiku t.r. na wystawie indywidualnej w TPSP w Krakowie pokazał dziewięć prac, m.in. Martwą naturę I, Martwą naturę II i Martwą naturę III. T.r. wystawiał też w Warszawie (kilkakrotnie w IPS) i Lwowie, zaprojektował również polichromię do Audytorium Anatomii Opisowej Uniw. Pozn. Dla powołanego przez Artura Marię Swinarskiego poznańskiego «Klubu Szyderców», występującego w kawiarni «Pod Kaktusem», malował w l. 1932–3 dekoracje do spektakli kabaretowych, a w wydanym w r. 1933 almanachu „Siedziała pod Kaktusem” (P.) zamieścił drzeworytowe ilustracje do utworów Jana Sztaudyngera, Aleksandra Janty-Połczyńskiego i Łucjana Kamieńskiego. Kolejna indywidualna ekspozycja obrazów T-ego odbyła się w r. 1934 w Inst. Krzewienia Sztuki w Poznaniu. Swoje prace pokazywał również t.r. w IPS w Warszawie. Uczestniczył wtedy w bojkocie pierwszej, konserwatywnej edycji Salonu w TPSP w Krakowie, a następnie wziął tamże udział w Drugiej Wystawie Salonu 1934 w ZPAP. Również t.r. powstała pierwsza wersja Małej malarki, inspirowanej twórczością Rembrandta, oraz kolejne Martwe natury. Jako stypendysta Funduszu Kultury Narodowej wyjechał T. w styczniu 1935 do Paryża, gdzie namalował Martwą naturę z blaszanym dzbankiem do kawy, Martwą naturę z czarną flaszką i czarną draperią oraz pierwszą wersję Kobiety zbierającej owoce ze stołu. T.r. ponownie wystawiał w Warszawie w IPS. W kwietniu był we Włoszech, a na Exposition International d’Art Moderne w Brukseli pokazał Martwą naturę z gałęzią i ptaszkiem oraz Wnętrze z kobietą i psem.
Razem z Potworowskim, Florianem Znanieckim i Tadeuszem Kurkiewiczem założył T. w listopadzie 1935 w Poznaniu Tow. Współpracy Kulturalnej; został przewodniczącym jego Sekcji Plastyki i w ramach jej działalności zorganizował przy pl. Wolności 4 galerię wystawienniczą «Salon 35», którą kierował do jesieni 1939. W r. 1935 wszedł również w skład poznańskiego komitetu redakcyjnego „Głosu Plastyków”. Przyczynił się do powstania w r. 1936 poznańskiego oddz. Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków (ZZPAP) i został jego prezesem. Wiosną 1937 wyjechał z Potworowskim do Grecji i Włoch. Zaproszony przez ks. Szczęsnego Dettloffa, namalował latem t.r. w kaplicy poznańskiego Seminarium Duchownego polichromie: Bóg Ojciec, Zmartwychwstanie i Czterej Ewangeliści (zamalowane po r. 1945); polichromię o tematyce maryjnej wykonał następnie na sklepieniu kościoła p. wezw. Narodzenia NMP w Lubaszu (pow. czarnkowsko-trzcianecki). Jesienią 1936 w Poznaniu na wystawie indywidualnej w «Salonie 35» pokazał 22 prace olejne z l. 1934, 1935 i 1936 (m.in. Małą malarkę I, Małą malarkę II, Martwą naturę z różową wstążeczką I, Martwą naturę z różową wstążeczką II i portrety) oraz rysunki z podróży do Włoch. W r. 1938 prezentowano indywidualną ekspozycję 35 prac T-ego w warszawskim IPS (m.in. cykl 10 martwych natur i liczne portrety). T. wielokrotnie uczestniczył w wystawach zbiorowych, m.in. w Wystawie Grafiki i Akwareli Polskiej (prezentowanej w l. 1936–9 w różnych miastach USA i Kanady) oraz w l. 1937–8 w ekspozycjach organizowanych przez ZZPAP (m.in. kilkakrotnie w IPS w Warszawie, Poznaniu i Krakowie). W r. 1939 zaprojektował polichromie w Błociszewie (pow. śremski) w drewnianym kościele paraf. p. wezw. św. Michała Archanioła i w pałacu Kęszyckich (zamalowana).
Po wybuchu drugiej wojny światowej w r. 1939 nie zdołał T. przedostać się do Warszawy do żony; ostatecznie okres okupacji niemieckiej spędził w Poznaniu, opiekując się rodzicami oraz trojgiem dzieci zamordowanej siostry. Od r. 1940 pracował w Poznaniu w firmie «Freygang» jako malarz pokojowy, następnie w l. 1941–3 był zatrudniony w Miejskim Urzędzie Urbanistycznym (Stadtplanungsamt) w charakterze modelarza; w l. 1943–4 malował kulisy dla teatru objazdowego (Landesbühne), a w l. 1944–5 był kreślarzem w przedsiębiorstwie elektryfikacyjnym (Allgemeine Elektrizitätsgesellschaft). Namalował w tym okresie m.in. olejną Martwą naturę z zielonym dzbankiem, a w technice pasteli i gwaszu Autoportrety, Chłopca grającego na harmonii oraz nowe wersje Małej malarki.
Po wyzwoleniu spod okupacji niemieckiej T. od lutego do czerwca 1945 organizował Wydz. Kultury i Sztuki poznańskiego Urzędu Wojewódzkiego, w którym został referentem ds. plastyki i okresowo konserwatorem zabytków. Razem z Wronieckim ponownie utworzył w poł. t.r. poznański okręg ZZPAP i w l. 1945–7 był dwukrotnie jego prezesem. Zaangażował się w odbudowę starówek w Gdańsku, Lublinie, Poznaniu i Warszawie. W lipcu 1946 sprowadził do Poznania żonę z synem, i w tym miesiącu objął stanowisko dyrektora reaktywowanej PSSZiPA (przemianowanej kolejno na Państw. Inst. Sztuk Zdobniczych i Państw. Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych – PWSSP); zorganizował w niej Zakł. Malarstwa i objął jego kierownictwo. We współpracy z Marianem Szmańdą wykonał t.r. zaprojektowane przez siebie polichromie w kościele p. wezw. św. Wawrzyńca w Gnieźnie oraz w kaplicy Zgromadzenia Sióstr Szarytek w Poznaniu. Wziął udział w salonach i wystawach ZPAP zorganizowanych w Warszawie, Poznaniu i Bydgoszczy, a jesienią w Wystawie Międzynarodowej Sztuki Współczesnej UNESCO w Paryżu; otrzymał także Nagrodę Literacko-Artystyczną M. Poznania. Wspólnie ze Stanisławem Teisseyre zaprojektował w r. 1947 scenografię do opery „Carmen” G. Bizeta wystawionej 20 III 1948 w Operze Poznańskiej (reż. M. Janowska-Kopczyńska), a na sklepieniu auli uniw. w Poznaniu namalował rydwan Apolla w otoczeniu Muz. Zaprojektował i wykonał polichromie w poznańskim kościele p. wezw. św. Małgorzaty na Śródce (zamalowane, z wyjątkiem dekoracji roślinnej). Najprawdopodobniej t.r. wykonał malowidła w kościele p. wezw. św. Wojciecha w Jankowie Zaleśnym (pow. ostrowski). Wspomnienie o zmarłym przyjacielu Tytus Czyżewski w Poznaniu zamieścił w „Głosie Plastyków” (1947 nr 8).
We wrześniu 1947 zrezygnował T. z funkcji dyrektora PWSSP, by objąć Katedrę Malarstwa Monumentalnego w ASP w Krakowie. W r. 1948 został tam profesorem nadzwycz. i dziekanem Wydz. Studiów Specjalnych. W Poznaniu w Muz. Wielkopolskim w listopadzie 1949 odbyła się wystawa indywidualna T-ego, na której eksponowano 212 jego prac w technice olejnej, gwaszu, akwareli, tempery i pastelu oraz szkice i projekty, a także drzeworyty. W r. 1950 T. z rodziną przeprowadził się do Krakowa i został głównym koordynatorem Centralnego Biura Studiów i Projektów Min. Przemysłu oraz doradcą Ekspozytury Krakowskiej ds. odbudowy Górnego Śląska (konsultował głównie kolorystykę elewacji). W powstałych w pierwszych latach «krakowskich» nieskomplikowanych kompozycyjnie martwych naturach (Wiolonczela na skrzyni, Martwa natura z młotkiem) o uproszczonym rysunku i w zimnych tonacjach, dostrzegł Zdzisław Kępiński «dziwny nastrój czczej pustki i martwego bezruchu». T. zaprojektował w r. 1952 i namalował wraz z zespołami polichromie w kościołach paraf. p. wezw. św. Stanisława Biskupa (obecnie Matki Boskiej Pocieszenia i św. Stanisława Biskupa) w Szamotułach i św. Małgorzaty w Gostyniu, a w r. 1953 (wykonane przy pomocy Janiny Kraupe-Świderskiej) polichromie kaplicy Zmarłych (obecnie Zmartwychwstania) w kościele katedralnym we Wrocławiu, przedstawiające Śmierć, Sąd Ostateczny, Piekło i Niebo. Kolejne malowidła opracował i częściowo wykonał w l. 1954–5 w kościołach paraf. p. wezw. św.św. Rozalii i Marcina w Zagnańsku koło Kielc (zamalowane), św. Jana Chrzciciela w Radłowie (pow. tarnowski) i św.św. Zygmunta i Marii Magdaleny w Wawrzeńczycach (pow. krakowski). Najokazalszym dziełem monumentalnym w dorobku T-ego była aranżacja wnętrza kościoła p. wezw. NMP na Ostrowie Tumskim w Poznaniu, dla którego zaprojektował (wykonane w l. 1954–6 przy pomocy zespołu) polichromie, witraże i namalowane osobiście retabulum ołtarza głównego (przeniesione do kościoła p. wezw. św. Anny w Poznaniu).
W r. 1956 otrzymał T. tytuł profesora zwycz. Wg jego projektu wykonano t.r. malowidła na ścianach kościołów paraf. p. wezw. św. Anny w Poznaniu (sceny z życia św.św. Anny i Joachima) i św. Jana Chrzciciela w Krotoszynie (sceny starotestamentowe), a w l. 1958–60 zrealizowano polichromię katedry w Tarnowie. Za najwybitniejszą uchodzi malowana dekoracja kościoła paraf. p. wezw. św. Marcina w Poznaniu z r. 1957, wykonana na ścianach z nietynkowanej cegły, której lico wraz z fugowaniem wyraźnie widać poprzez strukturę malowideł. Do tej świątyni T. zaprojektował także witraże, które jednak zrealizowano jedynie w oknach zachodnich. Na początku r. 1958 odbyła się w Poznaniu retrospektywna wystawa T-ego obejmująca 117 jego prac, pokazana również w Warszawie i Krakowie. Wiosną t.r. został T. wybrany na rektora ASP w Krakowie, ale nominacji nie zatwierdziło Min. Kultury i Sztuki. Wziął udział w XXIX Biennale Internazionale d’Arte w Wenecji, wystawiając 21 prac; za pokazany tam obraz Martwa natura z błękitnym wazonem i muszlą V otrzymał Nagrodę Fundacji Salomona Guggenheima. T.r. powstała polichromia ze scenami maryjnymi w kościele paraf. p. wezw. św. Bartłomieja w Nienadówce (pow. rzeszowski). Wiosną 1959 dzieła T-ego eksponowano na „Wystawie Sztuki Polskiej 1889–1958” w Brukseli, przeniesionej następnie do Uppsali i Sztokholmu. W maju 1959 został T. prezesem okręgu krakowskiego ZPAP, a na Salonie jesiennym TPSP t.r. w Krakowie, na którym pokazał obraz Wnętrze, otrzymał złoty medal TPSP. Dwie wystawy indywidualne jego prac odbyły się w r. 1960 w Krakowie (26 prac z l. 1959–60, głównie tempery na płótnie) i Łodzi (22 obrazy), kolejne zorganizowano w r. 1961 w Toruniu (22 prace) i Poznaniu.
L. sześćdziesiąte były w twórczości T-ego okresem intensywnych prac w dziedzinie twórczości monumentalnej. W r. 1962 powstały polichromie w kościołach paraf. p. wezw. św. Jana Ewangelisty w Paczkowie (zamalowana), św. Floriana w Krakowie (cztery sceny na sklepieniu nawy głównej) i św. Jana Chrzciciela w Kupnie (przemalowana); przy dwu ostatnich współpracował z Kraupe-Świderską. W kwietniu 1964 w Krakowie odbyła się indywidualna wystawa jego prac z ostatnich lat twórczości. Zaprojektowane t.r. witraże do katedry p. wezw. św. Jana Chrzciciela w Warszawie wykonano w r. 1965; okno prezbiterium zrealizowano we Francji, pozostałe powstały w poznańskim zakładzie Stanisława Powalisza ze szkła sprowadzonego z Francji (nie powstały projektowane przez T-ego okna nawy północnej). Przedstawiające m.in. Stworzenie świata i Apokalipsę witraże w katedrze warszawskiej uważał T. za jedne ze swych najlepszych prac. T.r. powstały również projekty witraży do kościoła paraf. p. wezw. Matki Boskiej Zwycięskiej w Krakowie (Borku Fałęckim); wielobarwne oszklenia o formach geometrycznych są jedynym zrealizowanym w całości zespołem witraży zaprojektowanych przez T-ego.
Reprodukcje obrazów T-ego ukazały się w r. 1965 jako zestaw dziesięciu pocztówek wydanych przez Państw. Przedsiębiorstwo Kolportażu «Ruch». W 2. poł. l. sześćdziesiątych zaprojektował T. kolejne polichromie, głównie w świątyniach Polski południowej, m.in. w kościołach paraf. w Cmolasie (1966, pow. kolbuszowski, zaprojektował też inne elementy wystroju), Uściu Solnym (1966–7, pow. brzeski), Górze Ropczyckiej i Będziemyślu (1967–8, pow. ropczycko-sędziszowski) oraz Nagoszynie (1969, pow. dębicki). W r. 1969 powstały także projekty witraży do katedry p. wezw. św. św. Piotra i Pawła w Poznaniu. Na otwartej w grudniu t.r. w Krakowie ekspozycji „Wacław Taranczewski. Wystawa obrazów, gwaszy i rysunków” pokazał m.in. 39 prac olejnych; w r. 1970 wystawę przeniesiono do Poznania i Warszawy. Latem t.r. w Bukareszcie na prezentacji „Wacław Taranczewski” wystawiono 48 obrazów oraz akwarele, gwasze i rysunki. Równocześnie uczestniczył w wielu wystawach zbiorowych, tematycznych i przeglądowych, w Polsce i za granicą, wystawiając zwykle po kilka prac. W malarstwie sztalugowym T-ego obok powracających tematów Małej malarki i Martwych natur pojawiła się Krakowska Wenus z Willendorf i Sztaluga. W r. 1969 otrzymał Nagrodę Min. Kultury i Sztuki I st.
W październiku 1970 przeszedł T. na własną prośbę na emeryturę. Wiosną 1971 miał wystawę w Barcelonie (20 prac). W l. 1971–2 zaprojektował i częściowo wykonał polichromię w kościele p. wezw. św. Jana Chrzciciela w Radomiu, przedstawiającą sceny z Nowego Testamentu, w tym z życia św. Jana Chrzciciela, oraz wizerunki królów i książąt polskich, a także świętych i błogosławionych związanych z ziemią radomską; polichromię w prezbiterium zaprojektował (podobnie jak w poznańskim kościele p. wezw. św. Marcina) na nietynkowanym murze ceglanym, wykorzystując lica cegieł i fugowanie w strukturze malowidła. Ze względu na stan zdrowia ograniczył działalność artystyczną, nadal jednak uczestniczył w wystawach zbiorowych, m.in. w dorocznych Salonach organizowanych w Krakowie przez ZPAP. W r. 1977 przekazał atelier synowi. W styczniu 1979 otwarto w Krakowie ekspozycję „Pracownia. Wacław Taranczewski i uczniowie”, pokazaną następnie w Poznaniu i Warszawie. Ostatnią monumentalną realizacją wg jego projektu była polichromia Opery Wrocławskiej wykonana w r. 1979 przez Kraupe-Świderską. T.r. otrzymał nagrodę państw. II st., którą przeznaczył na stypendia dla czterech uczniów, a w lutym 1981 Nagrodę im. Brata Alberta, przyznaną za środkowy witraż warszawskiej katedry p. wezw. św. Jana. W l. osiemdziesiątych spędzał wakacje w Kamieniu Pomorskim, gdzie tworzył pastele.
W trwającym ponad sześćdziesiąt lat twórczym okresie życia wykonywał T. liczne prace malarskie w technikach: olejnej, temperowej, akwarelowej i pastelowej oraz rysunki i drzeworyty. W tematyce dzieł sięgał po martwe natury, tworzył sceny rodzajowe i portrety. Nie podporządkowując się aktualnym tendencjom artystycznym, zachował własną linię rozwoju, chociaż we wczesnym okresie jego twórczości obecne w niej były echa prądów awangardowych. Nieco później, zainteresowany funkcją barwy w obrazie, zbliżył się do koloryzmu, jednak kolor interesował go nie tylko w aspekcie fizycznym, lecz także, a może przede wszystkim, jako czynnik symboliczny i psychologiczny. Pierwiastek intelektualny jest wyraźny we wszystkich jego dokonaniach artystycznych. Tworzył (zwłaszcza cykle Małej malarki i Martwych natur) w różnych technikach, w każdym kolejnym ujęciu odmieniając nieco kolorystykę i formę dzieła. W kilkudziesięciu pracach z dziedziny malarstwa monumentalnego oraz witrażownictwa, głównie o tematyce sakralnej, odwoływał się często do tradycji gotyckiego malarstwa ściennego, konsekwentnie dostosowywał projekty do dekorowanych wnętrz, a w witrażach stosował też formy abstrakcyjne. Starał się wyważyć wzajemne relacje spontaniczności i intelektualnego panowania nad dziełem; wg Kępińskiego jego twórczość wyróżniała się «wybitnym zmysłem kompozycyjnym». Przy realizacji większości projektowanych przez T-ego polichromii współpracowali obok Kraupe-Świderskiej m.in. Szmańda, Halina Bajońska i Celina Styrylska, a często też jego uczniowie, m.in. Józef Flieger oraz syn Paweł. T. miał ogółem ponad dwadzieścia wystaw indywidualnych oraz uczestniczył w ponad stu ekspozycjach zbiorowych. Zmarł 17 II 1987 w Krakowie, został pochowany na cmentarzu Rakowickim (kw. XCVI rząd 11 m. 4). Był odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim (1956) i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1969), Orderem Sztandaru Pracy (1975), Medalem 10-lecia PRL (1955), Medalem 30-lecia PRL (1974) i medalem KEN (1971).
W zawartym jesienią 1937 małżeństwie z Wandą z Hryniewieckich (1902–1958), nauczycielką, miał T. syna Pawła (ur. 1940), malarza, krytyka sztuki i filozofa, profesora ASP w Krakowie. Powtórnie ożenił się w r. 1962 z Celiną Styrylską (1923–2010), malarką; rozwiódł się z nią w r. 1984.
W marcu 1987 w Poznaniu odbyła się wystawa „Pamięci Wacława Taranczewskiego”. W Krakowie w r. 1988 pokazano ekspozycję „Wacław Taranczewski 1903–1987, malarstwo, projekty polichromii i witraży”, a w r. 1995 „Wystawę prac Wacława Taranczewskiego”. W Będzinie, Krakowie i Poznaniu w l. 2000–1 prezentowano ekspozycję „Pokolenia. Wystawa malarstwa Wacława i Pawła Taranczewskich”. Pojedyncze obrazy często pokazywano w l. 1988–2017 na ekspozycjach tematycznych. Prace T-ego znajdują się m.in. w muzeach narodowych w Krakowie, Poznaniu i Warszawie oraz w zbiorach prywatnych w kraju i za granicą.
Autoportrety w Muz. Narod. w P. oraz w zbiorach rodziny; – Mulczyński J., Słownik grafików Poznania i Wielkopolski XX wieku urodzonych do 1939 roku, P. 1966; Słownik malarzy polskich. Od dwudziestolecia międzywojennego do końca XX wieku, W. 2003; – Druga Wystawa Salonu 34, Kr. 1934; X Festiwal Sztuk Plastycznych. Wystawa prac Wacława Taranczewskiego, Sopot 1957; IX Salon Malarski, W. 1937; Exsposicion del pintor polaco Wacław Taranczewski, Barcelona 1971; Kępiński Z., Wacław Taranczewski, P. 1958; Nowa Generacja, Lw. 1932; Oficiul Pentru Organizarea Expozitiilor de Arta, Bukareszt 1970; Pokolenia. Wystawa malarstwa Wacława i Pawła Taranczewskich, P. 2000; Pracownia. Wacław Taranczewski i uczniowie, Kr. 1979; Salon Wiosenny im. Józefa Piłsudskiego, W. 1931; Salon Wiosenny ZPAP, W. 1946; III Ogólnopolski Salon. Malarstwo, rzeźba, grafika, P. 1947; Wacław Taranczewski, Kr. 1960; Wacław Taranczewski 1903–1987, malarstwo, projekty polichromii i witraży, Kr. 1987; Wacław Taranczewski. Wystawa retrospektywna, P. 1958; Wystawa Grupy Artystów Plastyków Pryzmat, W. 1933; Wystawa Grupy Artystów Plastyków Pryzmat, Krakowskiego Zrzeszenia Artystów Plastyków Zwornik oraz wystawy zbiorowe…, W. 1935; Wystawa malarstwa Wacława Taranczewskiego, Tor. 1961; Wystawa malarstwa Wacława Taranczewskiego (gwasze, akwarele, rysunki), Szczecin 1958; Wystawa prac Wacława Taranczewskiego, Kr. 1995; Wystawa Wacława Taranczewskiego, Ł. 1960; Wystawa zbiorowa Anieli Cukierówny, Julii Keilowej, Antoniego Kudły, Czesława Rzepińskiego, Wacława Taranczewskiego, W. 1938; Wystawa zbiorowa Wacława Taranczewskiego, P. 1949; – Blumówna H., Warszawski Salon Wiosenny, „Tyg. Powsz.” 1946 nr 27; Błaszczyk I., Wacław Taranczewski i jego aranżacja wnętrza kościoła p.w. Najświętszej MP in Summo, w: Piękno odzyskane, „Kron. M. Poznania” 2005 nr 2 s. 154; taż, Wacław Taranczewski i jego wizja wnętrza kościoła św. Marcina, tamże 2006 nr 1 s. 60; Czapski J., Patrząc, Kr. 1983; Dalbor W., Wśród malarzy kolorystów (b.m.r.w.); Herbert Z., Węzeł gordyjski oraz inne pisma rozproszone 1948–1998, W. 2001; Ingarden R., Studia z estetyki, W. 1958 II, III; Jankowska A., Malarstwo sztalugowe Wacława Taranczewskiego (praca magisterska z r. 1994 w Inst. Hist. Sztuki UJ); Jankowska-Marzec A., Poznaniak z urodzenia, Krakowianin z wyboru: Wacława Taranczewskiego życiorys artystyczny, Wr. 1997; Kosińska M., Wacław Taranczewski, W. 1960; Krakowski P., Rzut oka na nowe prądy w malarstwie polskim w latach 1955–1960(65), w: Sztuka współczesna. Studia i szkice, Red. J. E. Dutkiewicz, Kr. 1966 II; Krauze W., Bliżej okna. Na marginesie retrospektywnej wystawy Wacława Taranczewskiego, „Przegl. Artyst.” 1970 nr 6; Lament-Kosińska A., Polichromie ścienne Wacława Taranczewskiego w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Radomiu, „Acta Universitatis Nicolai Copernici”, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, T. 47: 2016; Ozdobny P., Sakralne malarstwo monumentalne Wacława Taranczewskiego (praca magisterska z r. 1993 w Inst. Hist. Sztuki UJ); Pol. życie artyst. 1915–39 Pol. życie artyst. 1945–60; Pollakówna J., Malarstwo polskie między wojnami 1918–1939, Wr. 1974; Prandzioch W., Malarstwo monumentalne Wacława Taranczewskiego. Próba analizy polichromii w kościele św. Marcina w Poznaniu (praca magisterska z r. 1980 w Państw. Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w P.); Rodziński S., Taranczewski, pasje intelektu, „Dzien. Pol.” 1997 nr 43; Taranczewski P., Drogi Wacława Taranczewskiego, „Estetyka i Krytyka” 2004 nr 6; Taranczewski P., Tendera P., Rozmowy o malarstwie, Kr. 2016; Wacław Taranczewski, Red. P. Taranczewski, Kr. 2008 (liczne fot.) – Brzezińska R., Pamięci Wacława Taranczewskiego, „Słowo Powsz.” 1987 nr z 6 IV; Kraupe-Świderska J., Wspomnienia o Wacławie Taranczewskim, „Znak” T. 44: 1992 nr 2; Wsiołkowski A., Pożegnanie mistrza, „Przekrój” 1987 nr 2178; – Arch. ASP w Kr.: Teczka osobowa, nr 713.
Joanna Daranowska-Łukaszewska